Prawie każdy wniosek o dofinansowanie projektu edukacyjnego zaczyna się od tego samego zdania: polska młodzież odstaje cyfrowo od Europy. My też tak pisaliśmy. Postanowiliśmy sprawdzić to w danych, zanim napiszemy tak jeszcze raz.

Zdanie się nie broni. W grupie 16-24 lat kompetencje cyfrowe co najmniej podstawowe ma 73,6 procent Polaków wobec 74,5 procent w Unii Europejskiej. Różnica mieści się w błędzie badania. W grupie 25-34 lat Polska Unię wyprzedza: 75,7 wobec 74,5.

To nie znaczy, że nie ma problemu. Znaczy, że przez lata opisywaliśmy nie ten problem.

Największa luka nie dotyczy umiejętności, tylko tego, po co jesteśmy w sieci

Najgłębsza różnica w całym zestawie danych o kompetencjach cyfrowych wygląda tak: przez internet uczy się 37,4 procent młodych Polaków wobec 61,9 procent młodych Europejczyków. Dwadzieścia cztery i pół punktu.

W tej samej grupie wiekowej z mediów społecznościowych korzysta 90,1 procent Polaków, czyli więcej niż średnia unijna wynosząca 88,6. Młodzi Polacy nie są w sieci rzadziej. Są w niej po co innego.

Dla nas to jest konkretny wniosek roboczy. Projekt, który uczy młodych obsługi narzędzi, odpowiada na potrzebę, której dane nie potwierdzają. Projekt, który daje im powód, żeby usiąść do nauki, odpowiada na lukę wielkości dwudziestu czterech punktów.

Jedyna słabość młodych to bezpieczeństwo

Kompetencje cyfrowe Eurostat liczy w pięciu obszarach. Polska młodzież wypada lepiej od unijnej średniej w czterech: tworzenie treści cyfrowych o 5,3 punktu, rozwiązywanie problemów o 2,4, komunikacja o 1,2 i praca z informacją o 0,7.

Piąty obszar to bezpieczeństwo i tylko tam Polska jest pod kreską, o 1,0 punktu. To niewiele, ale to jedyny minus w zestawie i akurat ten obszar, wokół którego kręcą się dziś wszystkie nowe przepisy: nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa i obowiązki przejrzystości z AI Act.

Prawdziwe urwisko zaczyna się po czterdziestce

Ta różnica jest największa i najmniej dyskutowana. Odsetek osób z kompetencjami co najmniej podstawowymi w Polsce i w Unii, według wieku:

Wiek	Polska	Unia	Różnica
16-24	73,6	74,5	-0,9
25-34	75,7	74,5	+1,3
35-44	64,4	70,1	-5,7
45-54	48,3	62,3	-14,0
55-64	32,3	50,5	-18,2
65-74	12,3	33,0	-20,7

Polska startuje z poziomu unijnego i spada dwa razy szybciej. W grupie 65-74 lat kompetencje co najmniej podstawowe ma 12,3 procent Polaków wobec 33,0 procent Europejczyków. Dodatkowo 39,4 procent Polaków w tym wieku w ogóle nie korzystało z internetu przez ostatnie trzy miesiące, więc ich umiejętności nie dało się nawet zmierzyć.

Przy bezpieczeństwie w sieci ten sam spadek jest jeszcze ostrzejszy: z 82,8 procent u dwudziestolatków do 27,7 procent u osób po sześćdziesiątce piątce. W Unii ta sama grupa ma 52,5. To dokładnie te osoby, do których trafia najwięcej telefonów od fałszywych konsultantów bankowych.

Małe firmy, nie polskie firmy

Podobnie jest z przedsiębiorstwami. Duże polskie firmy, powyżej 250 osób, mają co najmniej podstawowy poziom cyfryzacji w 99,3 procentach i wyprzedzają unijną średnią 98,0. Firmy do 49 osób: 65,3 procent wobec 70,1 w Unii.

Różnica nie przebiega między Polską a Europą. Przebiega między dużymi a małymi. To dlatego nasze narzędzia robimy dla organizacji i firm, które nie mają działu prawnego ani informatyka na etacie.

Dziesięć plansz do wzięcia

Zrobiliśmy z tego serię dziesięciu infografik. Są darmowe. Można je wstawiać do prezentacji, wniosków, materiałów szkoleniowych i postów, bez pytania nas o zgodę. Prosimy tylko o zostawienie stopki ze źródłem, żeby odbiorca mógł liczbę sprawdzić.

Każda plansza jest do pobrania w PNG i w SVG, który nie traci ostrości przy powiększaniu i nadaje się do druku.

Jak to policzyliśmy

Wszystkie liczby pochodzą z publicznego API Eurostatu: kompetencje cyfrowe za 2025 rok, aktywności internetowe i cyfryzacja firm za 2024. Żadna nie jest przepisana ręcznie. Plansze rysuje skrypt, który sam pobiera dane i przerywa pracę, jeśli coś się nie zgadza. Sprawdza, czy odsetki mieszczą się w zakresie, czy poziomy kompetencji sumują się do stu i czy duże firmy nie wychodzą mniej cyfrowe od małych.

To ostatnie sprawdzenie od razu się przydało. Przy pierwszym uruchomieniu poziomy kompetencji dla osób 65-74 lat sumowały się do 60,6 zamiast do stu. Brakowało kategorii, o której łatwo zapomnieć: osób, których umiejętności nie dało się ocenić, bo w ogóle nie były w sieci. W młodszych grupach ta kategoria jest bliska zeru i nikt by jej nie zauważył. W najstarszej to dwie piąte badanych.

Jeśli znajdziecie u nas błąd, napiszcie na kontakt@polandai.pl. Poprawimy i wygenerujemy serię od nowa.

Zobacz wszystkie dziesięć plansz

---

Zdjęcie ilustrujące ten wpis pochodzi z warsztatów "Senior bezpieczny w sieci". Wykresy na planszach powstały z danych Eurostatu, bez udziału modelu językowego.