AI Act w skrócie

AI Act (oficjalnie: Rozporządzenie UE 2024/1689) to pierwsza na świecie kompleksowa regulacja sztucznej inteligencji. Unia Europejska chce, żeby AI była rozwijana i używana w sposób bezpieczny i etyczny.

Kluczowe daty:

• 1 sierpnia 2024rozporządzenie weszło w życie
• 2 lutego 2025zakaz praktyk niedopuszczalnych (np. social scoring)
• 2 sierpnia 2026pełne stosowanie większości przepisów

AI Act a organizacje pozarządowe

**Krótka odpowiedź:**Tak, ale spokojnie.

**Dłuższa odpowiedź:**AI Act klasyfikuje systemy AI według ryzyka. To, jakie masz obowiązki, zależy od tego, do czego używasz AI.

Klasyfikacja ryzyka:

Poziom

Przykłady

Obowiązki

Niedopuszczalne

Social scoring, manipulacja podprogowa

Zakaz

Wysokie

AI w rekrutacji, ocena kredytowa, systemy edukacyjne

Surowe wymagania

Ograniczone

Chatboty, generatory obrazów

Obowiązek informowania

Minimalne

Filtry spamu, rekomendacje, asystenci tekstowi

Brak specjalnych wymagań

Gdzie lokuje się większość NGO

Jeśli używasz AI do:

• Pisania tekstów (granty, maile, posty)
• Tłumaczeń
• Analizy danych
• Generowania pomysłów …to Twoje zastosowanie tominimalne ryzyko. Brak specjalnych obowiązków poza podstawową odpowiedzialnością.

Kiedy NGO ma wysokie ryzyko

Teoretycznie, gdybyś używał AI do:

• Automatycznego podejmowania decyzji o przyznaniu pomocy beneficjentom
• Oceny kandydatów na pracowników/wolontariuszy
• Weryfikacji tożsamości osób Ale realistycznie, większość polskich NGO nie robi takich rzeczy. A jeśli robi, to z udziałem człowieka, co zmienia kwalifikację.

Obowiązki użytkownika AI

1. Przejrzystość

AI Act wymaga, żebyś wiedział, że rozmawiasz z AI. My informujemy jasno, że PolandAI to chatbot AI, nie człowiek.

Jeśli Twoja NGO używa chatbota na stronie, poinformuj użytkowników, że to AI.

2. Nie używaj AI do manipulacji

Zakaz używania AI do:

• Podprogowej manipulacji
• Wykorzystywania słabości (wiek, niepełnosprawność)
• Tworzenia systemów oceny społecznej Dla NGO to nie powinno być problemem, nie po to istniejecie.

3. Weryfikuj treści AI

AI może generować błędne informacje. Przed publikacją:

• Sprawdź fakty
• Zweryfikuj daty i liczby
• Nie kopiuj bezmyślnie To nie wymóg AI Act, ale dobra praktyka.

Generowanie obrazów i deepfake

Jeśli używasz AI do tworzenia obrazów (Midjourney, DALL-E, Canva AI):

• Oznaczajże obraz został wygenerowany przez AI
• Nie twórzdeepfake’ów bez zgody osób przedstawionych
• Nie rozpowszechniajfałszywych treści jako prawdziwych Dla NGO generujących grafiki do social mediów, dodaj notatkę typu “grafika wygenerowana przez AI” lub odpowiedni hashtag.

Legalne korzystanie z ChatGPT i PolandAI

**Tak.**Używanie asystentów AI do pracy biurowej jest całkowicie legalne. AI Act reguluje głównie twórców systemów AI i zastosowania wysokiego ryzyka, nie zwykłych użytkowników.

Możesz:

• Pisać granty z pomocą AI
• Generować pomysły i teksty
• Tłumaczyć dokumenty
• Analizować dane
• Tworzyć posty do social media

Czego nie wolno NGO

• Budować systemów automatycznej oceny beneficjentów bez nadzoru człowieka
• Używać rozpoznawania twarzy do identyfikacji osób
• Tworzyć systemów oceny społecznej (“scoring”)
• Manipulować zachowaniem osób w trudnej sytuacji Ale te zakazy dotyczą skrajnych przypadków, nie codziennej pracy NGO.

Praktyczna checklista dla NGO

Zanim zaczniesz używać nowego narzędzia AI, zadaj sobie pytania:

1. **Czy informuję, że to AI?**Jeśli chatbot lub treść generowana, powiedz to.
2. **Czy człowiek podejmuje decyzje?**Nie pozwalaj AI decydować za Ciebie w ważnych sprawach.
3. **Czy weryfikuję treści?**Nie publikuj bez sprawdzenia.
4. **Czy szanuję prywatność?**Nie wklejaj danych osobowych beneficjentów.
5. **Czy to etyczne?**Czy zrobiłbym to publicznie bez wstydu? Jeśli odpowiedzi są pozytywne, działaj śmiało.

PolandAI wobec AI Act

Jako dostawca narzędzia AI, mamy obowiązki:

• Informujemy, że nasze asystenty to AI
• Nie zbieramy danych do profilowania
• Nie trenujemy modeli na rozmowach użytkowników
• Działamy przejrzyście (ten artykuł to przykład)

Gdzie znaleźć więcej informacji

• **Oficjalny tekst AI Act:**EUR-Lex (po polsku!)
• Przewodnik Komisji Europejskiej:ec.europa.eu/ai-act
• **Polskie wyjaśnienia:**Ministerstwo Cyfryzacji (wkrótce więcej materiałów)

Podsumowanie

Pytanie

Odpowiedź

Czy AI Act dotyczy NGO?

Tak, ale głównie jako użytkowników

Czy mogę używać ChatGPT/PolandAI?

Tak, legalnie i bez obaw

Czy muszę coś zgłaszać?

Nie, dla minimalnego ryzyka, brak formalności

Co muszę robić?

Informuj o AI, weryfikuj treści, szanuj prywatność

AI Act to nie straszak. To ramy, które mają sprawić, że AI będzie służyć ludziom bezpiecznie. Dla NGO używających AI jako narzędzia, życie się nie zmienia. Używajcie z głową, a wszystko będzie dobrze.

Pytania?kontakt@polandai.pl